شناخت انواع ماسک کارتریج دار و بررسی عملکرد آنها

ماسک های تصفیه کننده هوا

انواع ماسک کارتریج دار تصفیه‌کننده هوا (APRs) از فیلترها، کارتریج ها یا محفظه ها برای حذف آلاینده هایی مانند ریزگردها، ذرات معلق در هوا و گازها و یا بخارات سمی از هوا استفاده می کنند. این نوع ماسک ها برای استفاده در محیط هایی که اکسیژن کافی و آلودگی کم وجود دارد، مناسب هستند.

این ماسک فیلتر دار، دارای فیلتر تنفسی ترکیبی گازها و ذرات برای محافظت در برابر گازهای اسیدی دارای بدنه شفاف و جاذب مخصوص است که پس از اشباع تغییر رنگ می دهد. کارتریج یا محفظه تنفسی نوعی فیلتر است که گازها، ترکیبات آلی فرار (VOCs) و سایر بخارات را از طریق جذب فیزیکی یا شیمیایی حذف می کند. نوع دیگری از کارتریج ها، فیلتر مکانیکی است که فقط ذرات را حذف می کند. فیلترهای هیبریدی نیز هر دو ویژگی را با هم دارا می باشند.

طبقه بندی کلی ماسک ها عبارتند از:

1. ماسک های تصفیه کننده هوای برقی (PAPR)
   برای محیط های پرخطر باید از یک PAPR استفاده کرد. این تجهیزات با باتری کار می کنند که شامل یک لوله تنفسی، دمنده برقی و کارتریج جهت فیلتر ذرات (فقط HEPA) هستند. PAPR از یک دمنده برای عبور هوای آلوده از یک فیلتر HEPA استفاده می کند، که آلودگی را حذف کرده و هوای تصفیه شده را به داخل ماسک وارد می کند. همچنین ممکن است از محافظ صورت همراه با ماسک تنفسی PAPR برای محافظت در برابر مایعات بدن استفاده شود.
2. APR های فشار منفی
   ماسک فشار منفی به هر نوع ماسک تنفسی که به صورت کامل روی صورت بچسبد، گفته می شود. در ماسک فشار منفی، فشار هوای داخل ماسک در هنگام تنفس نسبت به فشار هوای محیط خارج از ماسک کمتر می باشد. به عنوان مثال ماسک N95 یک ماسک تنفسی با فشار منفی است.

انواع تجهیزات تنفسی

ماسک ها بر اساس نوع خطری که در برابر آن محافظت می کنند، APF آنها و ماده (های) خاصی که برای آن تایید شده اند طبقه بندی می شوند. عوامل دیگر طبقه بندی ماسک تنفسی عبارتست از:

• ماسک یکبار مصرف
  ماسک های فیلتر دار یکبار مصرف برای کمک به محافظت در برابر برخی خطرات ذرات معلق در هوا استفاده می شوند.
• قابلیت استفاده مجدد
  ماسک های قابل استفاده مجدد را می توان با فیلترهای ذرات، کارتریج های گاز و بخار یا کارتریج های ترکیبی استفاده کرد که ممکن است نیاز به تعویض طبق برنامه یا در صورت نیاز داشته باشند.
• کارتریج با فیلتر ماسک
• شناخت انواع مختلف فیلتر ذرات و کارتریج های گاز و بخار می تواند به شما در انتخاب آن کمک کند. محصولاتی که برچسب های NIOSH دارند، از استانداردهای لازم برخوردار می باشند. برای فیلترهای ذرات، NIOSH دارای 10 دسته مختلف است که 9 دسته برای فیلترهای فشار منفی و یکی برای فیلترهای تصفیه کننده هوای برقی (PAPRs) می باشد.
  برای فیلترهای PAPR، یک طبقه بندی فیلتراسیون ذرات وجود دارد که به آنها HEPA یا HE گفته می شود. فیلترهای هوای ذرات با راندمان بالا یا HEPA حداقل 99.97٪ فیلتراسیون را برای همه ذرات فراهم می کنند.

انواع ماسک کارتریج دار نیز به دو دسته ماسک تنفسی نیم صورت و ماسک تنفسی تمام صورت دسته بندی می شود که در ادامه به توضیح هر کدام خواهیم پرداخت.

ماسک تنفسی نیم صورت

ماسک های نیم صورت روی بینی و دهان قرار می گیرند اما از چشم ها یا قسمت بالایی صورت محافظت نمی کنند.

انواع ماسک کارتریج دار نیم صورت با کارتریج ها یا فیلترهای قابل تعویض استفاده می شوند که برای از بین بردن ذرات خاص یا مواد شیمیایی طراحی شده اند. برخی از ماسک ها با کارتریج های دائمی مونتاژ می شوند. برای هر ماسک، فیلتر و کارتریج خاص خود طراحی شده است و با هر مدل یا هر نوع ماسکی قابل تعویض نیستند.

ویژگی ماسک تنفسی نیم صورت

• قالب ماسک
  ماسک های نیم صورت در اندازه های کوچک، متوسط و بزرگ موجود هستند. اگر تداخلی در چسبیدن کامل بر روی صورت یا بند پشت سر وجود نداشته باشد، می توان آنها را با عینک ایمنی یا عینک طبی استفاده کرد. همچنین می توان آن ها را با کلاه های ایمنی یا محافظ های صورت استفاده کرد.
• کش پشت سر
  بندها و کش های استاندارد و قابل تنظیم از مواد بادوام و انعطاف پذیر مانند پلی استر، نایلون یا لاستیک برای اتصال ایمن ساخته شده اند. اگر ماسک نیم صورت دارای بندهای قابل تنظیم باشد، کاربران می توانند آنها را بدون برداشتن کامل ماسک تنظیم کنند.

نکاتی در مورد ماسک نیم صورت

• ماسک های نیم صورتی که در محیط های صنعتی استفاده می شوند دارای یک دریچه بازدم هستند که اجازه می دهد هوای بازدم از طریق دریچه خارج شود.

• تست تناسب تنفسی ماسک نیم صورت قبل از استفاده و پس از آن به صورت ثابت و سالانه توسط OSHA بررسی می شود. استفاده کنندگان باید ماسک های نیم صورت را قبل از هر بار استفاده بازرسی کنند تا مشخص شود که ماسک تنفسی بدون ایراد و آسیب باشد و همچنین به صورت کامل و بدون نشتی بر روی صورت قرار بگیرد.

ماسک های تمام صورت

این ماسک ها دارای قالب انعطاف پذیر هستند که به صورت کامل صورت را پوشش می دهد.

ماسک های تمام صورت دارای ضریب حفاظتی اختصاص داده شده (APF) 50 هستند و ممکن است از مواد سیلیکونی، ترموپلاستیک یا لاستیکی ساخته شوند تا امکان تمیز کردن، ضدعفونی، ذخیره‌سازی و استفاده مجدد را فراهم کنند.

تست تناسب تنفسی انواع ماسک کارتریج دار قبل از استفاده و پس از آن به صورت ثابت و سالانه توسط OSHA بررسی می شود. استفاده کنندگان باید ماسک ها را قبل از هر بار استفاده بازرسی کنند تا در صورت داشتن ایراد و آسیب ماسک تنفسی مشخص شود و همچنین به صورت کامل و بدون نشتی بر روی صورت قرار بگیرد.

انتخاب ماسک کارتریج دار برای محل کار

انتخاب انواع ماسک کارتریج دار مناسب کلید اصلی است. وقتی ماسکی نمی تواند خطراتی را که برای آنها طراحی نشده است، از بین ببرد، کیفیت تولید آن اهمیتی ندارد. بنابراین ارزیابی محیط آلوده در اولویت انتخاب نوع ماسک قرار دارد. مراحل انتخاب ماسک به ترتیب زیر می باشد:

• مرحله اول: نوع خطر را شناسایی کنید.

• مرحله دوم: بررسی کنید که آیا کاربران به حفاظت تنفسی نیاز دارند یا خیر.

• مرحله سوم: سطح حفاظت مورد نیاز را تعیین کنید.

• مرحله چهارم: نوع ماسک تنفسی را انتخاب کنید.

رنگ بندی کارتریج ها بر اساس ذرات مختلف

برای کارتریج های گاز و بخار، NIOSH دارای یک سیستم رنگ بندی است که به شما کمک می کند تجهیزات مناسب برای خطر خاص خود را شناسایی کنید. به عنوان مثال برخی از رنگ های رایج عبارتند از:

بخارات آلی از حلال ها، مانند بخارات موجود در رنگ ها و تینرها، به کارتریج با برچسب سیاه نیاز دارند.

• سفید: کارتریج های تایید شده برای گازهای اسیدی، شامل گازهایی مانند کلر، سولفید هیدروژن و دی اکسید گوگرد
• زرد: کارتریج برای بخارات آلی و هم برای گازهای اسیدی
• سبز: کارتریج های تایید شده برای آمونیاک یا متیلامین

نمونه فیلترها و کارتریج های مختلف

فیلترهای ذرات و بخار در انواع ماسک کارتریج دار نیم صورت یا تمام صورت قابل استفاده مجدد برای فیلتر کردن آلاینده های موجود در هوا نصب می شوند. آنها دارای استاندارد NIOSH هستند و بر اساس محیط و نوع خطرات تنفسی که نیاز به فیلتر دارند استفاده می گردند.

زمانی که کثیف می شوند یا زمانی که نوع آلاینده تغییر می کند، تعویض می شوند. ماسک های کارتریج دار در صنایع و کاربردهای مختلف از جمله جوشکاری، فلزکاری، نجاری، تولید مواد شیمیایی و مراقبت های بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرند.

• فیلترها و کارتریج های سازگار با ماسک های تنفسی قابل استفاده مجدد 3M 6000 یا FF-400

• فیلترها و کارتریج های سازگار با ماسک های تنفسی قابل استفاده مجدد Honeywell North 5400

• فیلترها و کارتریج های سازگار با ماسک تنفسی قابل استفاده مجدد MSA Advantage 200 LS

• فیلترها و کارتریج‌های سازگار با ماسک‌های تنفسی قابل استفاده مجدد 3M Scott 742

• فیلترها و کارتریج های سازگار با ماسک‌های تنفسی قابل استفاده مجدد MSA Comfo Classic، Ultra-Twin، Ultra Elite Twin یا Duo-Twin

• فیلترها و کارتریج‌های سازگار با ماسک‌های تنفسی قابل استفاده مجدد Moldex 7000، 7800 یا 9000

• فیلترها و کارتریج های سازگار با ماسک های تنفسی قابل استفاده مجدد Miller LPR-100

• همه فیلترها و کارتریج‌های سازگار با ماسک‌های قابل استفاده مجدد Sundstrom

• فیلترها و کارتریج‌های سازگار با ماسک‌های تنفسی قابل استفاده مجدد Moldex 8000

• ماسک های تنفسی قابل استفاده مجدد Miller LPR-100 OV فیلترها و کارتریج های سازگار

تفاوت کارتریج ها با محفظه ها

حجم جاذب

تفاوت اساسی بین کارتریج و محفظه در حجم جاذب موجود است نه عملکرد آن. حجم جاذب یک کارتریج کمتر بوده؛ بنابراین طول عمر مفید آن به ویژه در غلظت های بالای گاز یا بخار معمولا کوتاه است. بنابراین، استفاده از ماسک های تنفسی با کارتریج به طور کلی به غلظت کم بخارات و گازها محدود می شود. ماسک های محفظه دار می توانند در غلظت های بالاتر بخار و گاز نسبت به ماسک های دارای کارتریج استفاده شوند.

ساختار

نوع جاذب موجود در کارتریج ها و محفظه های جداکننده بخار و گاز برای جذف یک ماده خاص متفاوت می باشد. یکی از مشکلات در طراحی و ساخت محفظه های جاذب، جلوگیری از عبور زیاد هوا از مناطق کوچک بستر دانه های جاذب است. انتخاب اندازه گرانول های جاذب مناسب و بسته بندی دقیق در محفظه ها باعث می شود که جریان هوا به حداقل برسد. صفحه های نگهدارنده و پدها، بستر جاذب دانه ای را در جای خود نگه می دارند.

نتیجه گیری

انواع ماسک کارتریج دار یکی از زیر مجموعه های ماسک های تنفسی برای حذف آلاینده هایی مانند ریزگردها، ذرات معلق در هوا و گازها و یا بخارات سمی از هوا می باشند. این ماسک ها در محیط هایی که میزان آلودگی هوا شدید باشد عملکرد خوبی از خود نشان می دهند و از کاربر در برابر آسیب های مختلف محیط کار محافظت می کنند.