آلودگی هوای تهران و اثرات آن

جمعیت شهر تهران بالای 10 میلیون نفر است. با توجه به اینکه مردم از شهر های اطراف روزانه برای کار به تهران رفت و آمد می کنند. این جمعیت می تواند به بیش از 12.5 میلیون نفر در طول روز برسد. روزانه بیش از 17 میلیون سفر خودرویی در تهران انجام می شود. بسیاری از وسایل نقلیه بی کیفیت و دارای فناوری بسیار قدیمی هستند. در کنار آن می دانیم که کیفیت سوخت بسیار پایین است. نیروگاه ها و صنایع کهنه و فرسوده را نیز به این جمع اضافه کنید. همه اینها دلایلی هستند که باعث شده است تهران، امروز از جمله آلوده ترین شهر های جهان باشد. آلودگی هوای تهران باعث بروز بیماری های مختلف از جمله بیماری های ریوی و تنفسی در سنین مختلف می گردد.

توپوگرافی و آب و هوای منطقه ای بر مشکل آلودگی می افزاید. تهران در ارتفاع بالایی قرار دارد و توسط رشته کوه البرز احاطه شده است که هوای آلوده را به دام می اندازد. وارونگی دما، پدیده ای که به ویژه در ماه های زمستان رخ می دهد، از رقیق شدن آلاینده ها جلوگیری می کند. عوامل مختلفی نشان دهنده افزایش اثرات آلودگی هوای تهران می باشد. از جمله: رشد سریع جمعیت (تا حدی به دلیل مهاجرت از سایر شهر ها)، توسعه صنعتی، شهر نشینی و افزایش مصرف سوخت.

اندازه گیری آلودگی هوا

آلاینده های مختلفی در هوا وجود دارد. رایج ترین ذراتی که مقدار آن ها اندازه گیری می شود، عبارتند از:

• ذرات معلق (PM)

• مونوکسید کربن (CO)

• دی اکسید نیتروژن (NO2)

• دی اکسید گوگرد (SO2)

• ازن (O3)

تهران یکی از آلوده ترین شهر های جهان است. در بین 26 کلان شهر جهان، تهران از نظر سطوح PM10 محیطی در رتبه دوازدهم قرار دارد. در سال 2016، سطح محیطی PM10 سالانه 77 میکروگرم بر متر مکعب برآورد شد. این تقریباً چهار برابر آستانه توصیه شده WHO است.

اثرات آلودگی هوای تهران به لحاظ بهداشتی و اقتصادی

مرگ و میر

تحقیقات نشان می دهد که سالانه بیش از 4000 نفر در اثر آلودگی هوای PM2.5 محیطی در تهران جان خود را از دست می دهند. این معیار با استفاده از روش جهانی بار بیماری (GBD) و عملکرد های یکپارچه مواجهه – پاسخ (IER) به دست می آید. همانطور که توسط انتشارات اخیر بانک جهانی – موسسه سنجش و ارزیابی سلامت (IHME) نیز به آن اشاره شده است. روش GBD مرگ و میر های زودرس را بر اساس توابع خطر نسبی برگرفته از تحقیقات اپیدمیولوژیک پیش بینی می کند.

هزینه های اقتصادی مرگ و میر ناشی از اثرات آلودگی هوای تهران

هزینه های اقتصادی مرگ و میر ناشی از اثرات آلودگی هوای تهران 2.6 میلیارد دلار در سال تخمین زده می شود. این ارزیابی تنها اثرات آلودگی هوای تهران بر سلامتی انسان را در نظر می گیرد و کل هزینه اقتصادی ناشی از آلودگی هوا را نمی توان دریافت. کل خسارت اقتصادی ناشی از آلودگی هوا بسیار بیشتر خواهد بود اگر اثرات دیگری مانند:

1. کاهش بهره وری کشاورزی
2. کاهش دید
3. آسیب طولانی مدت به اماکن و زیرساخت های فرهنگی
4. کاهش کیفیت زندگی
5. کاهش روز های آموزشی به دلیل تعطیلی مدارس

به عنوان مثال، تعطیلی مدارس نه تنها بر هزینه های آموزشی برای دانش آموزان تأثیر گذار است، بلکه بر انجام فعالیت های روزانه والدین نیز تأثیر می گذارد که برخی از آن ها مجبور می شوند برای مراقبت از فرزندان خود در خانه بمانند.

بیماری های مربوط به آلودگی هوا

اثرات آلودگی هوای تهران فقط در مورد مرگ و میر نیست، بلکه موارد بسیاری از بیماری های تنفسی و قلبی عروقی، در میان سایر بیماری ها وجود دارد که اگر تهران به سمت هوای پاک تر حرکت کند، می توان از آن ها جلوگیری کرد. سالانهمقالات علمی زیادی در مورد عوارض آلودگی هوا در تهران منتشر می شود. همه آن ها به پیامد های نامطلوب بی شماری اشاره می کنند. در اینجا به اختصار جدید ترین تحقیقات پژوهشگران ایرانی در این زمینه را مرور می کنیم.

عوامل تاثیرگذار بر آلودگی هوای تهران

بر اساس گزارش بانک جهانی، بیشتر آلودگی تهران ناشی از وسایل نقلیه سنگین، موتور، پالایشگاه ها و نیروگاه هاست. آلودگی ناشی از ترافیک سنگین و همچنین آلودگی کارخانه ها، به دلیل کمبود باد و باران تشدید می شود. خودرو ها مسئول 60 درصد آلودگی هوای تهران هستند و در این بین کامیون های دیزلی نقش اصلی را ایفا می کنند. کارخانه ها 18 درصد و نیروگاه های تولید برق 12 درصد را شامل می شوند. با این حال مقامات محلی ادعا های مربوط به بنزین با کیفیت پایین را رد کرده اند و می گویند که این بنزین با استاندارد های آلایندگی یورو 5 مطابقت دارد.

یکی از منابع اصلی آلودگی هوا در شهر تهران استفاده از مازوت غیراستاندارد، مازوت بی کیفیت مورد استفاده در نیروگاه ها و حاوی گوگرد با چگالی بالا در مجتمع های صنعتی واقع در نزدیکی این شهر بوده است. این در حالی است که مسئولان مدعی هستند استفاده از مازوت ممنوع است.

مقامات ایرانی تقریبا هر سال جریان گاز طبیعی به کارخانه های صنعتی را در فصول سرد سال متوقف می کنند. به همین دلیل استفاده کارخانه های صنعتی از مازوت ممکن است از روی ناچاری باشد. اما در عین حال، مقامات به خود می بالند که ایران در استفاده از گاز طبیعی کاملاً خودکفا است.

نتیجه گیری

دلایل آلودگی هوای تهران با آلودگی هوای اهواز تفاوت هایی دارد. اما در واقع نتایج فاجعه بار این دو پدیده چندان متفاوت نیست. با ذرات بزرگتر از PM10 در هوا، تحریک چشم، بینی، گلو و پوست همراه با افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه ممکن است رخ دهد. اینها تنها تعدادی از اثرات آلودگی هوای تهران است. با توجه به شرایط وخیم کنونی تنها راه حفاظت از سلامتی خود استفاده از ماسک فیلتر دار مناسب در بیرون از خانه است.

منبع:

Publication: Air Pollution in Tehran: Health Costs, Sources, and Policies