گرد و غبار در معادن

آلودگي در معادن

معادن: گرد و غبار و بیماری های ناشی از آلودگی

یکی از مهم ترین مسائلی که بر سلامتی کارگران تاثیرگذار است، وجود گرد و غبار در معادن است. در معدن‌كاري متداول، حفاران، بالاترين گروه‌هاي كارگري هستند كه به دليل نزديكي به منابع گرد و غبار در معرض تماس با مقادير بيشتر از حد مجاز گرد و غبار قرار دارند. برای اینکه احتمال پيشرفت بيماري‌هاي ريوي در طول زندگي كاري كارگران در معرض تماس با گرد و غبار به حداقل برسد، بایستی بتوان ميزان سطوح گرد و غبار تنفسي در معادن را به طور مداوم درحد ۲ ميلي‌گرم بر متر مكعب حفظ كرد که این‌ کار بسیار مشکل است و تقریباً غیرممکن می‌باشد.

چه عواملی در شروع و گسترش غبار دخیل هستند

یکی از مسائلی که کارگران معادن با آن روبرو هستند، اشتعال گرد و غبارات معدن می‌باشد. علت اصلي اشتعال غبار، انفجار گاز قابل احتراق معدن به علت ايجاد جرقه توسط جريان برق يا نظاير آن است. انفجارهاي گرد و غبار آثار زيان‌بار شديدي دارند و كارگراني كه تحت تأثير آن قرار مي‌گيرند دچار سوختگي‌هاي شديدی مي‌شوند و نيز مقادير زيادي مونواكسيد كربن ايجاد مي‌شود كه اغلب براي اشخاصي كه در مسير هواي برگشت هستند، كشنده است. عواملي كه در شروع و گسترش انفجار غبار مؤثرند عبارتند از:

  1. ریز بودن ذرات غبار
  2. تراکم و میزان گاز قابل احتراق در فضای معدن
  3. میزان مواد فرار.

بيماري هاي ناشي از آلودگی در معادن

لزوماً تامين ايمني و بهداشت در معادن كشور يك مساله حياتي است كه علاوه بر تصمين سلامت انسان‌ها در افزايش بهره‌وري كار در معادن كشور نيز بسيار حائز اهميت است. عواملي كه منجر به مرگ، صدمات جدي و يا معلول شدن کارگران معدن شده‌است، ريشه در مسائل بهداشتي هم دارد. از جمله اين عوامل مي‌توان به گرد و غبار، گازهاي معدن و سرو صدا و غيره اشاره كرد كه تأثير آهسته و كند آنها در ابتداي كار قابل تشخيص نيست ولی به‌تدريج سيستم شنوايي و تنفسي معيوب برای کارگران باقی می‌گذارد

بنابراين مادامي كه اين صدمات پيشرفت نكرده‌باشد و يا توسط پزشك معاينه نشده‌باشد، خود بيمار متوجه نخواهد شد. در ادامه جدولی از نام وعامل بيماري‌ها و نوع معدن و كارگاه معدني كه در آن این بیماری‌ها ایجاد می‌شود، به صورت مختصر ارائه شده‌است.

بیماری های ناشی از آلودگی در معادن

نام بیماریعامل بیمارینوع معدن و کارگاه معدنی
سیلیکوزسیلیسمعادن سیلیس، کارگاه شن‌شویی، صنایع فلزی وسرامیک وکارخانه‌های سیمان
تالکوزتالک
معادن تالک، صنایع فرآوری تالک
برنشیت و پنومونی و آسم
دی‌اکسیدگوگرد وآلاینده‌های جوی
معادن زغال سنگ و معادن بیتومین و مخازن نفتی
تنگی برونش‌ها
(گرفتگی راه‌های تنفسی)
اکسیدهای سولفور
معادن زغال‌سنگ، نیروگاه‌هایی که با سوخت زغال کار می‌کنند و معادن بیتومین (قیرهای طبیعی)
خیز ریوی
(تورم راه‌های تنفسی)
اکسیدهای نیتروژننیروگاه‌هایی که با سوخت فسیلی کار می کنند
سرطان ریههیدروکربن‌های چند حلقه‌ای معطرخروج گاز و دود از موتورهای دیزلی موجود در معادن
آسم و آماس
(التهاب و آلرژی بینی)
مواد آلرژی‌زاگرد وغبار موجود در انواع معادن، معادن گچ
انسداد مزمن راه‌های هوایی
SO2معادن زغال سنگ و معادن بیتومین و مخازن نفتی
التهاب مجرای تنفسی فوقانیافزایش غلظت ازنمناطق جنوبی در معادن درتابستان ها و هوای گرم
بیماری آرتریواسکلروتیک قلب، کم‌خونی و هموگلوبینوپاتی، انسداد مزمن ریویCO و تركيب مونواكسيدكربن با هموگلوبينخروج گاز CO از وسایل موتوری و ماشین‌آلات موجود در معادن
متهموگلوبینمی، نیتروزامین‌ها با علائم کبودی لب‌ها و پوستنیترات یا نیتریتهنگامی که میزان نیتریت یا نیترات موجود در آب آشامیدنی معادن بیش از 10میلی‌گرم در لیتر باشد.
اختلال‌های ذهنی، اتاکسی(اختلال در راه رفتن، در تکلم، محدود شدن میدان بینایی و اختلال در جویدن و بلع)جیوهدر معادن و مناطقی که ماده‌معدنی سینابر با آتشباری استخراج می‌شود.
کرامپ و درد شکم، اسهال، بیماری‌های کلیه، سرطان پروستاتکادمیومدر اثر نفوذ کادمیوم در آبهای آشامیدنی معادن
آزبستورین و نئوپلاسم‌های نای، برونش و شش، مزوتلیوماالیاف آزبستمعادن آزبست (پنبه کوهی)
گرانولوسیتوز
(کاهش سیستم دفاعی بدن)
فسفرمعادن فسفات P2O5 و صنایع تولید مواد منفجره
آنسفالیت سمی
(التهاب بافت مغز)
سربکارخانه‌های فرآوری سرب و ریخته‌گری

 

راه حل کجاست؟

از آنجایی که اکثر این عوامل بیماری زا از طریق دستگاه تنفسی وارد بدن شده و جذب بدن می‌شوند، پیشنهاد می‌شود که معدن‌کاران در اولین قدم به منظور حفاظت شخصی خود، ماسک‌های صنعتی با کارایی بالا استفاده نمایند. از آنجایی که این ذرات اکثراً قطری کوچکتر از ۰/۵ میکرون دارند (مانند سیلیس، آزبست و …) بایستی از ماسک‌هایی استفاده کنند که قابلیت جذب این ذرات را داشته باشند.

اخیراً ماسکی با یک لایه‌ی نانوالیاف به بازار ارائه شده‌است که قادر است ذرات تا اندازه‌ی ۰/۳ میکرون را فیلتر کند. همچنین این ماسک‌ به‌دلیل وجود الیاف نانو، ظرفیت نگهداری گرد و غبار بالایی دارد (تقریباً ۲ برابر ماسک‌های معمولی) و طول عمر بیشتری دارد. به همین منظور برای حفظ سلامت معدن‌کاران در طول کار بسیار مفید است.

 

2 دیدگاه برای “گرد و غبار در معادن

  1. Avatar
    احد گفته:

    مقاله بسیار مفید و کاملی بود. خیلی از معادن تحت شرایط سخت کاری هستند و به امید روزی که به سلامتی خود و همکارانشون اهمیت بدن.
    ممنونم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.