تاثیر آلودگی هوا بر سلامت ما

اهمیت آلودگی هوا و تاثیرات آن بر سلامت ما

بطور متوسط روزانه ۱۶ کیلوگرم هوا مصرف می کنیم (در حالت استراحت روزانه ۱۲ کیلوگرم، در حالت کار سبک روزانه ۴۵ کیلوگرم و در حالت کار سنگین روزانه ۶۹ کیلوگرم). در مقایسه با مصرف هوا می‌توان به این نکته اشاره کرد که مقدار مواد غذایی که روزانه انسان مصرف می‌کند 1کیلوگرم و مقدار آب مصرفی روزانه ۱.۵ کیلوگرم است. بنابراین انسان حداقل ۱۶ برابر غذا و ۱۱ برابر آب هوا مصرف می‌کند. پس آلودگی هوا بسیار خطرناک تر حتی از آلودگی آب آشامیدنی و غذای مصموم است. از طرفی امتناع کردن از آب و غذای آلوده میسر است ولی استفاده نکردن هوا غیرممکن است. یعنی شما می توانید به صورت موقت اگر احساس خطر کنید از آب ننوشید یا غذای مشکوکی را نخورید ولی اگر حتی بدانید جایی هوا آلوده است امکان اینکه آن را تنفس نکنید تقریبا وجود ندارد.

اثرات آلودگی هوا بر انسان

برخی از بیماری های ناشی از آلودگی هوا عبارتند از :

•  آمفیزم  (Emphysema ) یا تخریب کیسه های هوایی
  این بیماری در نتیجه انقباض لوله‌های برونشیال و تخریب کیسه‌های هوایی توسط آلاینده‌ها به وجود می‌آید و باعث تنگی نفس در فرد بیمار می‌شود.
• برونشیت مزمن (Chronic Bronchitis) یا تخریب مژک‌های مجاری تنفسی
  از مشخصات این بیماری سرفه‌های پی‌درپی و جریان خلط مستمر در شخص مبتلا است. مواد آلاینده باعث تخریب مژک‌های مجاری تنفسی شده و در نتیجه سرفه تنها راهی خواهد بود که ذرات از ریه بیرون رانده‌شوند. در صورتی که برونشیت مزمن درمان نشود، منجر به مرگ بیمار خواهد شد.
• حساسیت (Allergy ) یا آبریزش بینی، تنگی نفس، خارش پوست، اشک چشم و عطسه‌های پی‌درپی:
  مواد آلاینده می‌توانند باعث عکس‌العمل‌های آلرژیک مختلفی از جمله آبریزش بینی، تنگی نفس، خارش پوست، اشک چشم و عسطه‌های پی‌درپی شوند.
• آسم (Asthma ) یا مقاومت مجاری تنفسی در برابر عبور هوا :
  در یک حمله آسمی، مجاری تنفسی باریک شده و عبور هوای تنفسی به حداقل می‌رسد و در نتیجه بیمار دچار تنگی نفس می‌شود. این مورد می‌تواند موجب انفارکتوس یا التهاب قلب گردد که عمدتاً به صورت سینه درد، طپش قلب، تنگی نفس و اختلال در سیستم قلب تظاهر می‌کند.
• پنومونیا (Pneumonia ) یا عفونت دستگاه تنفسی تحتانی
• سرطان ریه، معده و بیماریهای قلب

هر چندکه این بیماری ها به طور مستقیم و به تنهایی مربوط به آلودگی هوا نیست، اما آلودگی هوا یکی از عوامل مهم به وجود آورنده و تشدید کننده آنها به حساب می آید.

تاثیر آلودگی هوا بر قلب

بیشترین ارگانی که آلودگی هوا روی آن تاثیر می‌گذارد، سیستم ریوی و تنفسی است. بعد از آن سیستم قلبی-  عروقی و دیگر سیستم‌ها شامل سیستم عصبی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. بیشترین افرادی هم که تحت تاثیر عوارض اولیه و ثانویه ناشی از آلودگی‌هوا قرار می‌گیرند، سالمندان هستند، حتی اگر بیماری زمینه‌ای هم نداشته باشند. حالا در نظر بگیرید سالمندانی که به بیماری‌های زمینه‌ای قلبی پیشرونده مبتلا هستند یا سابقه بیماری‌های دریچه‌ای پیشرفته و وسیع، سابقه سکته قلبی و مغزی و سابقه مصرف طولانی مدت سیگار را دارند با حضور در هوای آلوده در معرض چه خطر بزرگی هستند. از دیگر گروه‌های آسیب‌پذیر می‌توان به کودکان اشاره‌کرد. به همین دلیل معمولاً در بحران‌های آلودگی هوا معمولاً با یک همه‌گیری شیوع و گسترش بیماری‌های قلبی- عروقی مواجهیم. حتی در برخی از شهرهای صنعتی دنیا که میزان آلودگی هوا زیاد بوده‌است، پس از یک بارندگی، باران اسیدی ایجاد شده و این امر به عوارض بسیار وسیع و افزایش مرگ ومیر به صورت گذرا و مقطعی منجر شده‌است.

بیماران قلبی به خصوص کسانی که بیماری قلبی پیشرفته دارند، ممکن است در اوج آلودگی هوا دچار ایسکمی قلبی، تشدید نارسایی قلبی، اختلال‌های ریتم قلبی و نوسانات فشارخون شوند و از شرایط پایدارسیستم قلبی – عروقی خارج شوند. در این صورت ممکن است بیمار قلبی به سمت حمله های قلبی و سکته قلبی پیش رود. به این دلایل است که وقتی آلودگی هوا به اوج خود می‌رسد با افزایش شیوع مرگ‌های قلبی و عروقی مواجه می‌شویم.  علاوه بر آلودگی صنعتی، ریزگردها، غبارها و آلرژن‌ها هم می‌توانند سیستم قلبی –  عروقی را تحت تاثیر قرار دهند. در واقع وقتی میزان ریزگردها و آلرژن‌ها از سطح استاندارد خود افزایش می‌یابد، سیستم تنفسی و ریوی را تحریک می‌کند و استعداد ابتلا به بیماری‌هایی مانند پنومونی، آسم، برونشیت و تنگی نفس را بالا می‌برد و همین بیماری‌ها می‌توانند به صورت غیرمستقیم باعث حمله‌های قلبی –  عروقی شوند.

راه های مقابله با آلودگی هوا چیست ؟

ساده ترین جواب به این پرسش این است کهدر محیط های آلوده قرار نگیرید. اما این تقریبا اکثر مواقع غیر عملی است. اگر به طور خلاصه بخواهیم جواب بدهیم بهترین رویکرد استفاده از ماسک فیلتر دار برای آلودگی هواست. صد البته که هر ماسکی برای هر هوایی مناسب نیست. برای آلودگی های مختلف ماسک های مختلفی وجود دارند که از فیلتر های مختلفی استفاده می کنند. در مقالات قبلی درباره انواع ماسک تنفسی توضیح داده ایم که اطلاعات خوبی آنجا خواهید یافت.

از دیکر مواردی که در برابر آلودگی هوا کمک می کند. مصرف شیر ، سبزیجات و میوه های تازه است که می تواند بسیار در این زمینه مفید باشد. فراموش نکنید تاثیر آلودگی هوا بر سلامت ما به مرور زمان اتفاق می افتد. بنابراین مراقبت از آن نیز باید مداوم باشد و در واقع نیاز است که به سبک زندگی ما تبدیل شود. چرا که فراموش نکنیم هر نفسی که فرو می رود ممد حیات است …